Hangpa tahu dak yang di utagha Semenanjung ni — Perlis, Kedah, dengan Perak — ada satu jenis wayang kulit hat namanya Wayang Kulit Gedek? Kalau selalu dengaq pasai wayang kulit Kelantan, ni pulak versi utagha hat asai-usulnya lain sikit, sebab dia bawak pengaghuh Siam hat kuat sekali.
Ikut kajian, struktur peghsembahan Wayang Kulit Gedek ni masih ikut caqa tradisi Nang Talung dari Selatan Thailand — cuma ada sikit ubah suai ja ikut citaghasa tempatan. Nang Talung tu sendighi memang asai wayang kulit oghang Selatan Thai, dan sebab kawasan utagha kita ni dulu memang bersempadan lama dengan keghajaan Siam, ilmu wayang tu pun singgah dan tumbuh kat sini.
Yang paling menaghik, bila nak dipeghsembahkan, selalunya tajuk ceghita ja hat tukaq — boleh jadi tajuk Melayu ke tajuk tempatan ke — tapi isi dan jalan ceghita dia kekal ikut asai dari Nang Talung tu, hampiq tak beghubah.
Fungsi Wayang Kulit Gedek ni pun bukan sekadaq hibughan malam-malam kampung ja. Sejak dulu lagi, wayang ni jadi macam medium pendidikan jugak — lepaih tengok, oghang kampung dapat belajaq pasai nilai-nilai murni, sekali gus jadi caqa nak jaga budaya utagha ni supaya tak hilang ditelan zaman.
Bab pengaghuh Siam ni bukan calang-calang, sebab kalau tengok balik nama-nama tempat kat utagha, memang banyak hat ada bau Siam. Tanjung Dawai, Tupah, dengan Kuala Muda pun ada kaitan dari asai Siam — jadi Wayang Kulit Gedek ni bukan berdighi sendighi, tapi sebahagian dari bukti utagha kita ni memang tempat peghtemuan budaya Melayu dengan Siam sejak lama dulu.
Haghi ni, Wayang Kulit Gedek dah makin jaghang oghang mainkan, tinggal beberapa dalang tua ja hat masih simpan ilmu tu. Tapi ceghita pasai dia patut kita kongsi, supaya generasi baghu tahu yang utagha ni bukan setakat sawah bendang ja — ada jugak waghisan seni hat unik, hasii pertemuan dua budaya sejak beghatuih tahun dulu.