Kalau hang tanya oghang pasai sejaghah Kedah lama, biasa nama sultan-sultan ja hang dengaq. Tapi ada satu oghang, keghja dia senyap — duduk istana, pegang jawatan Setiausaha Sulit Sultan — dan hasil tangan dia jadi sumbeq utama sejaghah Kedah sampai haghi ni. Nama dia Muhammad Hassan bin Dato' Kerani Muhammad Arshad.

Tahun 1927, dia teghima titah istana untuk tulih sejaghah negeghi Kedah. Hasiinya, manuskrip Jawi 146 muka sughat beghtajuk Al-Tarikh Salasilah Negeri Kedah. Lepaih tu, tahun 1928, dicetak kat Jelutung Press, Pulau Pinang. Buku ni bukan sekadaq ceghita — dia jadi ghujukan utama bila sesapa nak kaji sejaghah kesultanan Kedah dari zaman lama.

Yang menaghik, sebagai pegawai istana, Muhammad Hassan ada akses terus kat ghekod dan ceghita dalam istana yang oghang luaq tak semestinya boleh capai. Jadi apa yang dia tulih tu, bukan main agak-agak — dia dalam bilik geghak sejaghah tu sendighi.

Tapi lagu ghamai penulih dan pencatat sejaghah lama, nama dia sendighi jaghang disebut. Oghang inga apa yang ditulih, tapi lupa sapa yang tulih. Sedangkan tanpa keghja dia masa tu, banyak butiq sejaghah Kedah mungkin dah hilang atau tak teghcatat sampai sekaghang.

Jadi lain kali hang baca atau dengaq pasai sejaghah Kedah zaman kesultanan, cuba inga — ada satu oghang senyap kat belakang tabiq yang susun ceghita tu satu-satu, ataih titah, dalam bentuk Jawi, sejak hampir seghatuih tahun dulu.