Kalau hang pi Satun di selatan Thailand dan dengaq oghang situ borak, hang mungkin terkejut: depa cakap loghat Kedah. Bukan kebetulan. Satun peghnah berada bawah naungan Sultan Kedah, dan bila sempadan beghubah, bahasa dak ikut sama. Ceghita lagu mana Satun tercabut dari Kedah tu ceghita lain. Kali ni kita tengok kesannya yang masih boleh didengaq haghi ni.
Satu kajian UKM banding dua kumpulan: penduduk Pulau Tuba di Langkawi dengan penduduk Satun di Thailand. Yang dibanding ialah tahap kefahaman depa pada beberapa peghkataan kata keghja dialek Kedah. 72 oghang responden terlibat, guna kaedah yang dipanggil Vocabulary Recognition Task. Senang ceghita, bagi peghkataan, tengok sapa faham.
Kajian tu dak tengok lokasi ja. Ia tengok jugak usia, jantina dan tahap pendidikan oghang yang cakap, sebab kajian tu nak tahu sama ada benda-benda tu ada kesan pada kefahaman.
Apa yang menaghik bukan angka. Yang menaghik ialah dua kumpulan oghang ni, satu di Malaysia satu di Thailand, boleh diletak dalam satu kajian dialek yang sama. Pulau Tuba tu pulau kecik sebelah Langkawi. Satun tu wilayah negagha lain. Tapi bagi pengkaji bahasa, dua-dua tempat ni penutur dialek Kedah yang sama, cuma duduk di dua belah garisan yang dilukis kemudian.
Sempadan negagha boleh dilukis ataih peta. Loghat dak ikut garisan tu. Bila oghang Satun cakap, hat keluaq tu loghat Kedah yang tinggal di sana walaupun Kedah sendighi dah dak ada di situ.
